Maamulka Islaamiga ah ee degmada Baardheere ayaa xabsiga dhigay haween aay sheegen inay u hoggaansami wayeen Awamiir aay soo saareen

Haweenka ayaa la sheegay inay xiran wayeen Xijaabada, taasi oo sababtay in xabsiga la dhigo Tiro haween ah kuwas oo Maamulka islaamiga ah ee Baardheere sheegay taalabo laga qadi doono

Haweenkan la xiray ayaa noqon kuwii ugu horeeyey ee maamulka Islaamiga Ah ee Alshabaab aay xabsiga dhigan taniyo markii aay soo roogeen Amaradan

Dhanka kale haweenka degmada Baardheere qeybtood ayaa sheegay in aysan awoodin lacagta xijaabada, iyaga oo codsi u diray maamulka Islaamiga ah ee halkaasi ka dhisan kana codsaday in aay arrinka dib u eegis ku sameeyaan

Degaano ka tirsan Gobolka Karkaar ee Puntland ayaa waxa ka da’ay roobabkii dayeerta, waxana degaanada sidaa weyn roobka uga da’ay waxa ka mid ah degmada Rakoraaxo ee Gobolka Karkaar

Halkaasi oo aay ka tagnayeen Abaaro ba’an, waxase xiligan dadka degaanka u da’ay roobab aay aad ugu bahnayeen kuwas oo sii weyn aay ugu diirsadeen

Roobka ayaa la sheegay inu khasaare u geysatay dadka reer miyiga ah in kasta oo dhulku sii weyn ugu diirsaday madama aay ka jirtay Abaar daran

Karkaar waa gobolka Kaliya ee Abaar darteed aay dad ugu dhinteen, balse xiligan ayaa la dhahi kara waxa u gobolku ku sii socda Xiligii Barrwaaqada

Wasiirka Arrimaha Dibada ee Dowlada KMG ee Somaliya Cabdiraxmaan Ibbi oo dhowan Waraysi siiyey Wargeyska Fanancial Times ee dalka Ingiriiska ayaa sii weyn uga hadlay Arrimaha Burcad badeeda

Wasiirka ayaa sheegay In dowlada KMG ee Somaliya aay muddo bil Gudaheed ah aay wax kaga qaban doonto kooxaha Burcad badeed ah ee ka hawl gala Xeebaha Puntland ee Somaliya

Ibbi Oo Waraysigiisa Sii wota ayaa sheegay inu aad uga xun yahay In kooxaha burcad badeeda ah ay xiriir dhow la leyahiin Mas’uuliyiin u sheegay inay ku jiran maamulka P/land waliba kuwa ugu sar sareeya

Hadalka ka soo baxay Cabdiraxmaan Ibbi ayaan la aqoon sidaa aay uga jawaabi doonan Mas’uuliyiinta Puntland ee lagu Eedeyey inay ka mid yahiin kooxaha Burcad badeeda ah ee ka qawleysta xeebaha Dalka Somaliya

Sidaan lasocono ururada isku magacaabay al shabaab iyo xisbul islaam waa ururo marnaba aan raali ka aheeyn dawladnimo iyo midnimada soomaaliyeed taasina waxaa kuu cadeeyneysa goobaha ay ka taliyaan ayeey waxay u diideen in laga xuso 1 luulyo oo aheeyd maalintii aan xoriyada ka qaadanay gaalada gacmahana ay is qabsadeen waqooyiga iyo koonfurta hadaba al shabaab iyo xisbul islaam hadeey ka soo horjeedaan maalitaas xusida mudan , mala rumeeysan karaa fekerkeey wataan oo ah dalka waxaan ka xoreeynaynaa gaalo

Runtii waa wax lala yaabo oo qofka soomaliga ahi caligiisa kaweeyn qadyada ay wataan ururadaan sheeganaya iney dalka diin ku dhaqaayaan , diinta u banaynaysa in dad aan maamul iyo nidaam haysan gaajo iyo rafaad iyo barakac ku jira wax ay cunaana ay haysan in lugaha iyo gacmaha ay ka gooyaan waliba iyaga oo aanan loo wacdin oo aanan waxba loo sheegin maxaa yeelay diintu maahan in gadaal laga soo bilaabo ee waa in sida ay u kala horeeyso la is waafijiyaa xukunka waxaa ka horeeya wacyi gelin dadka loosheegaayo waxa lafaray iyo waxa laga reebaayo

Hadaba aniga fekerkeeyga hadaan ka hadlo , waxay iila muuqataa alshabaab waa dad laga soo diray wadamada khaliijka iyo pakistan iyo wadamadaan shiidalka heeysta ee ku yaala Asia , wadamadaa khaliijka ahi hadii soomaaliya ka dhalato dawlad waxay og yihiin in talaabada koowaad ay somaliya ku dhaqaaqeeyso ay tahay in shiidaal lasoo saaro hadii shiidaalka lasoo saarona wad la socotiin waxay ku noqoneysaa dhabar jab maxaa yeelay maraakibta aadda wadamada khaliijka sida sacuudiga iyo emaraatka oo ka timaada wadamada yurubta waxay ku soo xiranayaan soomaaliya maxaa yeelay maraakiibtaas waxay maraan xeebta bada cas ee somaliya marka somaliya ayaa waxay noqoneeysaa istiraatiiji meel oga dhoowna u noqoneysa kharashki iyo canshuuraha faraha badan oo ay ku aadi jireen khaliijka way iska dhaafayaan sidaasna waxaa ku falismaaya oo wax ku waynaaya wadamadaas shiidaalka u dhoofiya yurubta iyo USA

Marka wadamaas khaliijka waxay dagaal af iyo adinba ay ku haysaa soomaaliya iyagoo adeegsanaaya al shabaab ( AL HABOOW ) iyo xisbul islaam ( XISBUL DAGAAL) taasina waxaa kuu cadeeynaysa saraakiisha ugu waa weyn oo u taliya wad la socotiin waa dad ka soo jeeda sacuudiga iyo pakistan qadyadooduna ay tahay inaanan lahelin dawlad soomaaliyeed iyagoo adeegsanaaya caruur yaryar oo aan caqli laheyn iyo niman caada qaatayaal ah oo dalka iyo dadka aan sumcad ku lahayn .

Talo Soo Jeedin Ku Socota Dadka Reer Punland

Hadii dadka reer koonfureed ay fahmi waayaan waxa iyaga dan u ah oo maamulo samaysan waayaan , puntland waa iney aayaheeda ka tashataa oo sida ugu dhaqsiyaha badan loo sameeyaa dawlad madax banaan kana madax banaan koonfur maxaa yeelay 20 sano baan marti u aheeyn oo aan iyaga dartoon u socon waynay waa inaan khayraadkeena ka faa’iideysanaa waa inaan hormarinaa wax walba oo lagu talaabsan karo oo dadka wax taraaya ,

Sidaas ayaan ku hormaraynaa laakin inta aan sugeeyno dawlad ka dhalata moqdisho weligeen sidaan baan ku jireynaa horayna uma soconayno soomaalidu waxay ku maahmaahdaa ( hal sodon maalmood qaday maalin kuma dari waydo ) dagaalada moqdisho ka socdo way 20 sano jirsatay saan saan nabadeedna kama soo socdaan ee dadka reer puntlandoow aayihiina katashada

Khayre Axmed Aw Osman

Kheyre77@hotmail.com

Garowe, Puntland (Buruc Online) Munaasabadni oo lagu maamuusayey Xuska 49 guuradii ka soo wareegtey xilligii ay Soomaaliya Xornimada ka qaadatey Gumeysteyaashii Talyaaniga & Ingiriiska iyo Israacii labada Gobol ee
Koofurta iyo Wuqooyiga Soomaaliya oo ku beegneyd 1960kii ayaa xalay iyo ila maanta si aan kala joogsi laheyn uga socotey Gobolada ay ka koobantahay DGPL gaar ahaan Magaalada Caasimadda ee Garowe iyadoo Xafladda ugu weyn ee lagu Maamuusayey 1da Luulyo oo soo bvillaabtey habeenimadii xaley ay ka dhacdey Xarunta Madaxtootada DGPL ee magaalada Garowe

Xafladdan ayaa waxaa ka soo qeyb galey Mas’uuliyiinta ugu sarreysa
Dowladda Puntland oo ka mid ahaa Madaxweyne ku xigeenka ahna ku simaha Madaxweynaha PL Mudane Cabdisamad Cali Shire, Xubno ka tirsan Labada Gole ee DGPL xildhibaanno ka tirsan Baarlamaanka Federalka ee Soomaaliya Qeybaha kala duwan ee Ciidamada Qalbka Sida Kooxda Fannaaninta Deegaan ee Puntland, in badan oo ka tirsan bulshada ku dhaqan Puntland iyo Xubno Ka socdey Jaalliyadda Puntland ee Dalka Dibaddiisa

Munaasabadda oo habeenkii xaley ahaa si heer sare loo soo agaasimey ayaa aheyd Munaasabadii ugu weyneyd oo lagu maamuuso maalintan 1da luulyo ee Gudaha Dalka lagu qabto iyadoo inta badan dalka aan si weyn looga xusin walow meelaha qaar aysanba ka jir wax maamuus ah oo loo sameeyey maalintan Duruufo faro badan oo ay igu weyn tahay xasilooni laaanta

Ka hor intii aan la gaarin Xilligii calan saarka ayaa waxaa lagu soo
bandhigey kaalimo Suugaan ah oo isugu jirey Heeso iyo Gabayo ka
tarjumaya Qiimaha maalintan iyo sidoo kale Majaajillooyin iyadoo
qeybta ugu ee dhinaca madadaallada uu habeekii xaley ahaa hormuud ka ahaa Abwaan Xasan Guul Wade

Munaasabadda ayaa waxaa Khudbado kala duwan ka soo jeediyey ka soo qeyb galeyaasha oo ay ka mid ahaayeen Isimo Wax garad iyo shaqsiyaad u soo joogey taariikhda Soomaaliya gaar ahaan markii calanka la saarayey ee 1960kii

Intaa ayaa ka dib ayaa markii la soo gaarey Afrikada Bari ay ku soo
beegantey 12kii sakhde dhex ee habeenkii ayaa waxaa Ciidamada
Baambeyda ay garaaceen Muusikada Astaanta iyadoo Madaxweyne ku
xigeenka ahna kusimaha Mdaxweynaha PL uu salaan sharf ka qaatey
Ciidamada Qalabka sida oo gaarda ka ciyaar ku soo bandhigey Goobtii
xafladda ay ka soconeysey mar qura ayaa la wada istaagey waxaana la saarey Calankii Soomaaliya oo Baluugga misina Xdigtii caddeyd Dhexda ku lahaa

Waa la sare kacey goobta oo aheyd Madaxtooyada PL ayaa noqotey meel xamaasadeysan dadkii ku sugnaa ay ka muuqatey Qiiro xooggan iyadoo dadka qaarkood ay ilmeeyee markii la garaacey Muusikada qaranka calankana la saarey

Madaxweyne kuxigeenka ahna kusimaha Madaxweynaha Mudane Cabdisamad Cali shire ayaa hadallo kooban ka jeediyey Munaasabadda isagoo tilmaamey in maalintan ay tahay maalin mudan xusuus karaamo iyo qiimo weyn waxaana uu sheegey in 1da Luulyo calaamadaha ugu waaweyn Soomaaliya isagoo hambalyo u direy guud ahaan shacabka Soomaaliyeed meel kastoo ay joogaan wxaana uu ilaahey uga baryey inuu dhibta ka saaro shacabka Soomaaliyeed ee dhibaatooyinka 49 jirsadey ay ku
dhaceen

Dhinaca kale waxaa isna munasaabada 1 luulyo oo ah maalin lama
ilaawaan khadka taleefoonka kaga qeyb qaatey madaxweynaha DGPL Dr C/raxmaan Sheekh Maxamed Faroole isagoo ku sagan dalka mareykanka gaar ahaan Manisito ugu horeyn madaxweynaha waxa uu salaan iyo boogaadin halkaas uga jeediyey dhamaan umadda soomaaliyeed meeli weliba oo ay joogaan isagoona gaar hanbalyo u jeediyey dadka reer Puntland iyo dhamaan cidii soo qaban qaabisay munaasabada qiimaha ku fadhida madaxweynaha DGPL Dr C/raxmaan Shiikh Maxamed Faroole oo isaga hadalka ku dheeraaday

Sidoo kale madaxweynaha DGPL Dr C/raxmaan Shiikh Maxamed faroole ayaa waxa uu sheegay in isaga uu socdaalka ku joogay in mudo ahba dalka mareykanka isagoona sheegay in uu kulamo faro badan la qaatay dadka soomaaliyeed ee ku dhaqan dalka mareykanka gaar ahaan dadka reer puntland oo iyaga ku nool dalka mareykanka isagoona sheegay in uu khudbad ka jeediyey jaamacada Manisoto ee dalka mareynka isagoona sheegay in uu halkaasi kula kulmay ardey faro badan oo soomaaliyeeed

Ugu danbeyntii madaxweynaha DGPL Dr C/raxmaan Shiikh Maxamed Faroole ayaa waxa uu salaan iyo boogaadin ku aadan 1 luulyo halkaas uga soo jeediyey dhamaan dadka soomaaliyeed meel kasta ha joogaane isagoona ilaahay uga baryey in ay sanadkaan sanadkiisa kale barwaaqo iyo baraaro in ay ku gaaraan dhamaan dadka soomaaliyeed

Muqdisho, Somalia (Buruc Online) Munaasbado si weyn  loogu dabaaldagayo 1-da luulyo ayaa xalay laga xusay magaalaada Muqdisho iyo gobolada dalka Qaarkood.   Munaasabdani oo lagu xusayay 49 guuradii ka soo wareegtay markii ay xoroobeen gobolada Koofureed islamarkaana ay midoobeen gobolada Waqooyi iyo kuwa Koofureed ee dalka Soomaaliya ayaa waxa ay xalay ka dhacday xarunta maamulka gobolka Banaadir taasi oo ay ka soo qeybgaleen masuuliyiin ka tirsan dowladda KMG qaarka mid ah saraakiisha ciidamada fanaaniin , barbaarta gaashaaman iyo qeybaha kala duwan ee warbaahinta .

Munaasabada oo bilaabatay 4-tii galabnimo ee shalay ayaa waxaa gaado ka ciyaar ku soo bandhigay cutubyo katirsan ciidanka asluubta kuwa boliiska iyo kuwa ilaalada deegaanka  iyadoona amaanka goobta ay munaasabadaasi ka dhacaysay si weyn loo adkeeyay .

Gudoomiye ku xigeenka 1-aad ee maamulka gobolka Banaadir C/fitaax Ibraahim Shaaweeye islamarkaana ahaa gudoomiyihii qaban qaabada munaasabadani ayaa halkaasi ka jeediyay qudbad uu kaga hadlayay taariiqda uu leeyahay calanka Soomaaliya .

Sidoo kale Taliyaha ciidanka booliska dowladda KMG General Cabdi Xasan Cawaale Qeybdiid oo isna halkaasi qudbad ka jeediyay ayaa wax uu na sib xumo ku tilmaamay in munaasabada 1-da luulyo lagu xuso meel aysan munaasabkeedu ahaeyn islamarkana lala dhuuntay sababo dhinaca amaanka ah.

Munaasabadani oo xalay 12-kii saqdii dhaxe soo gaba gabowday islamrkaana la saaray calanka Soomaaliya ayaa waxa ay ku dhamaatay si nabdoon .

Dhanka kale degmooyin ka tirsan gobolka Galgaduud ayaa waxaa si weyn looga xusay Munaasabadda 49-guuradii ka soo wareegtay markii ay xoroobeen gobolada Koofureed ee Soomaaliya islamarkaana ay midoobeen gobolada Waqooyi iyo Koofurta Soomaaliye.

Halkaasi ayaa waxaa lagu muujiyay qiimaha ay leedahay waxaana munaasabadahaasi soo abaabulay Maamulka Ahlu Sunna Waljamaaca ee  gacanta ku haya gobolka Galgaduud ee Soomaaliya

Habeenimadii xalay ayaa waxaa magaalada Minneaoplis si heer qaran ah loogu soo dhaweeyey wafdigii madaxweyneha dowlad Goboleedka Puntland Mudane Cabdiraxmaan Sheekh Maxamed Faroole

Waxana halkaasi lagu qabtay madaxweynaha Iyo Wafdiga U Hoggaaminayey Casho sharaf heer sare ah oo si weyn loo soo agaasimay

Waxana u madaxweynaha halkaasi ka jeediyey Khudbad heer sare ah oo lala wada dhacay waxana u sii weyn madaxweynaha ugu mahadceliyey Dadweynaha reer Minneaoplis ee soo dhoweeyey

Sidoo kale madaxweynaha ayaa la filaya inu maanta ka qeyb galo shir aad u balaran oo ka furmi doona Convension Center ee magaalada Minneapolis waxana shirkaasi u furmi doona Saacadu marka aay tahay 4:00 pm maanta oo ay taariikhdu tahay June 30, 2009

Maanta oo Taariikhdu tahay 30 Bisha June 2009-ka  waxaa Magaalo Madaxda  Xarunta Ganacsiga Dowlad Goboleedka Puntland  looga dhawaaqay Urur Difaaca Xaquuqda Suxufiyiinta  Puntland

Ururkan oo loogu magacdaray Ururka Difaaca Suxufiyiinta Puntland  Puntland Journalist Protection oo loo soo Gaabyo (PUJOP). Waxaa Maamulka Ururka si wadajir ah ugu doorteen Saxafiyiinta in ay Noqdaan Gudoomiyaha Ururka PUJOP Maxamed Axmed Ciise halka Hog-hayaha Guud loo doortay Iidle Macalin Cumar . Xiriirka Caalamiga iyo Waaxda Tababaratada Maxamed Axmed Ikacase Waaxda Maaliyada  Jaamac Ayaanle Feyte

Waxaana Xubno ka nqoday Saxafiyiin badan oo ilaa 49 ka tirsan Suxufiyoonta Maamul Goboleedka Puntland ka howlgasha.

Ururkan oo xaflad balaaran ku qabtay Xarunta shirarka ee Degmada Bosaaso ayaa waxaa lagu soo bandhigay sidii la isaga kaashan lahaa oo loo difaaci lahaa Madaxbanaanida iyo Xoriyada Saxaafada.

Masuuliyiin badan oo hadalo ka jeedisay ayaa soo dhaweeyey dhismaha ururkan oo u muujiyey in loo baahan yahay isku duubnaanta Saxaafadda Puntland si ay u helaan Tababaro iyo Qalab kor u qaada Tayadooda Saxaafadeed.

Bile Qaboowsade oo ah Siyaasi Xilal kala duwan ka soo qabtay Maamulka Puntland ahna Qabiir Saxaafadda muddo badan ka soo shaqeeyey oo ku lankaas ka hadlay ayaa ku dhiirigeliyey Saxafiyiinta iyo Maamulka Puntland in ay noqdaan kuwo ilaaliya Xaquuqada Saxaafadda iyo Anshaxeeda oo aan midna midka kale u geysan wax  xad-gudub dhalinkara.

Sidoo kale Waxaa halkaas hadalo ka soo jeediyey Sarkaal ka tirsan Golaha Deegaanka Bosaaso oo ah Hog-hayaha Dowlada Hoose C/risaaq Axmed Geeldoon ayaa tilmaamay in muhiim tahay Saxaafadda inay isku xirnadaan ooh al far noqdaan iskana daayaan waxa waxyeleenkara Wadanka iyo shacabka Puntland oo ay noqdaan kuwo xaqiiqda runta ah sheega oo aan been la buun buuniyey ka baahan Saxaafada.

Waxaa kaloo ka hadlay kulanka Ururka PUJOP lagu maamuusayey Dhismihiisa Caaqil C/ casiis Af-guduud oo amaan iyo mogaadin u jeediyey dhalinyarada Saxaafada uguna baaqay in ay Dalka iyo Dadka u shaqeeyaan. Dhanka kale waxa doorka dhalinta isna ka hadlay Gudoomiyaha Ururka Dhainyarada Puntland ee SCCO C/Laahi Mahdi Sayidka  oo sheegay inay Lagama Maarmaan tahay Midawga Saxafiyiinta.

Ugu dambeyntii wuxuu ku soo gabagaboobay kulankaas jawi degan oo farxad ku dheehan tahay wax ayna saxafiyiinta muujiyeen kartida ay u leeyihiin iskood inay isu kaashankaraan oo danahooda si wada-jir ah u wada qabsadaan

Somaliya oo o ah dal istaratiijka dhacana geeska afrika waxa hada ka jirta dowalda federal ah oo la gu soo dhisay habka somalidu wax u qaybsato ee afar beelod iyo bar (4.5) dalkani dagaladu deriska la noqdeen ee Soamliya dowalad walba oo adunku u dhiso somaliya waxaa ka hor istaga wajibadkeeda shaqo rag iyagu awood ku leh gudaha dalka kuwasi oo u dida in ay ku shaqayso gudaha fashiradna ku sameeya siyasadeeda.

isku daykaysa oo lagu doonayo in dowlad laga tabo geliya gudaah dalka taasi oo hanata Nadabkii kala danbaynta iyo socelinat xasiloonida waxa laaf dhuun gasahy ku noqda rag iyagu isku bahaystay ujeedoyin ay u arkan in ay ka macayshayan kuwasi oo xusul duub balaran u gala sidii ay ku curyamin lahayeen meeshan uga sari lahayeen xukumada xiliga la soo yagleelo.

Shir qatay muda dheer ka dib waxa magalaad nayrobi ee dalka Deriska nahaye ee Kenya lagu soo dhisay dowlad federal ah oo ku meel gaar ah iyadoo wax lagu qaybsady nabadka ay dhawanahan ba somalidu wax u qaybsato ee Afar beelood iyo baar(4.5).

beel walbana waxa uga qayb galay kulanka dadkay u arkayeen in ay wax u soo dhicin karan kuwasi oo u badana hogomiyaal kooxededii oo aha xilaga raga ugu tunka wayna siyasada somaliya loo arkayaeey in ay door ku leyihin nabadeynteeda.

waxana lagu soo dhisay barlaman kasi oo tiradodu garaysey 275 waxayan dorteen ragi shir gudonka baralamanka kadiban waxa la dortay madaxweyne kasii oo shaqaynaya 5 sano e soo socatay ,waxana madaxweyne loo dortay Madaxweynihii hore Ee Somaliya Cabdullahi Yusuf Axmed oo aha xiliga Shaqsiga loo arki karay in uu dalka ku soo celin karo nadam dowlanimo kasi oo ka arimin jiray gobolo ay ka jirtay xasilooni ee waqooyi bari somaliya (puntland ) oo iyagu ka mid aha Gobol samaystay mamul goboledyo dabayaqadii 1998,

Madaxweyne Cabdullahi waxa uu badi goob u galay shaqsi kasban kara rabi tanka shacabka somaliyeed gar ahan kuwa ku nool gobolada konfurta iyo bartamaha somaliya ee buxin kara xilka raisulwasaraha waxana uu u arkay shaqsiga Prof: Cali Maxamed Geedi oo aha nin u shaqayn jiray hayada’aha samafalka, magacrabidi Raisulwasare Prof.Cali maxamed Geedi waxa uu xusul duub balaran u galay soo dhisidii golihii xukumadisaaa waxana uu ku gulaysatay dhisid golo xukumadeed walow markii hore uu barlamanku hor is tagay aan sixinta xukumada Prof Geedi balse markii danbe la ansixiyeey oo ay noqotay mid shaqaysa.

Geedi waxa uu badi goob u galay sidii uu mar uun aqoonsi ugu heli laha dowlada uu hormuudka ka yahay gudaha dalkna ugeynlaha waxana uu ku gulaysay in uu besha calamka ka helo tageero kenona xukumada gudah dalka somaliya taasi oo ay markii ugu horeysay ee ay caga dhigato magalada jowhar.

waxay noqootay xukumadii ugu horeysay ee ku shaqaysa guriga madaxtoyda somaliya kana talisa inta badan gobolda dalka tan iyo markii ay burburtya xukumadii uu hormuudka ka aha Allaha u naxaristee Jalle Maxamed Siyad bare madaxweynihii hore ee Jumhuriyada somaliya,inkastoo ay la kulantay mucaradyo badan kuwasii oo uga yimi hogamiya koxeedada oo aha wasiro ka tirsan dowlada.

bilowgii sanadkii 2006 waaxa gudaha dalka somaliya ka soo iftimay maxkamado islaamayin ah kuwasii oo iyagu shegay in ay dalka ku mamulidonan diinta islamka, markii ay maqleen ereyada ka soo yeraya madaxda sar sare ee maxkamadaha aya waxa shir qatay hogamiyaashi kooxaha ka jira dalka somaliya kuwasi oo ku dhawaqay in ay dhiseen urur la dagalamaay argaagxisad oo ay ku shegeen maxkamadaha waxana dhex maray dagal xoogan kasi oo markii danbe u samaxay islaamiyintii in ay mesha ka suriyey ragi hor is tagay shaqaynta dowladaha lagu dhiso dhibada dalka ee hogamiya kooxedad ku bidobay gumaddida shacabka an wax galabsan ee la daal dhacay dhibatad ay u geysatan waxayna noqdeen awooda keliya ee la tartami karta dowalad iyadu la dalaa dhcaysa khilaafka.

waxay noqdeen kuwo ku bahaa gebin ahanba gobolada konfureed iyo bartamaha kana dhisaan mamul iyaga ka amar qataaaaa waxayna ku soo rogan amaro goob walba oo ay qabsadan

waxayna ku ba qeen in ay dagaal la gelayan dowlada waxayna ku balarteen gobolda konfurta oo dowdau xiliga ay uga ariminjireen mamulo ay u magacrabtay waxana inta badan gacanta ku dhigay maxkamada islamintinta ah ee ka dhashay gudaha dalka.

Mamulkii dowalda aya waxa uu noqday mid ku eg degmada baydhabo oo ahayd xaruntii xiliga ay ku shaqayneyusa dowladu waxanaa ay ku hanjabeen islamiyintu in ay weraridona kana sari donan guud ahanba

balse dowald aya waxay tageero waydisatay besha calamka sidii ay uga dhicin lahayeen ragan iyagu ka awooda badan walow besha calamku ay ka amuseen balse waxa tageero deg deg ah sisay dowlada anu derisak nahay ee Ethopia taso oo ku garab istagtay in ay ka dhiciso kuna tageerto cidan faro badan kuwasi oo dagaal faraha loga gubtay la galay maxkamadaha kana saray masraxa siysada somaliya waxayan noqden kuwo la wiiqo awoododi lana burbiuriyo

kadib markii ay arkeen in ay ku farishmeen lagana awood badaatay maxkamadihii masuuliyintii maxkamaad waxay noqden kuwo ak baxsadada maqdhisho oo ahayd xaruntii maxkamada,

guulaysashadii dowlada federalka somaliya ee ay ka gulaysatay meshana ka sartay maxkamadihii ma sii yarayn khilaafkii ba’naa ooo curyamiyey habsami usocodka dowaduu uu hormudka ka aha Cali geedi oo u dhexeya madaxda sar sare ee dowalda oo ugu horeye madaxweyniho hore ee somaliya mudane cabdullahi yusuf waxa ay kaliftay in uu Prof uu isaga tago xilka sida uu shegay markii uu hortagay barlamanka somaliya waxana uu ku dhawaqaay in uu isaga tegay xilka yahayna xildhiban somaliyeed
waxa xillkii u baneyey Prfo.geedi oo lagac rabay Nuur xasan xuseen nuur cade oo aha xoghayihii Ururka bisah cas ee somaliya farahana kula jiray u gargarida shacabka dhibataysan ee uu sameyey dagalkan an degayn.
nuur cade waxa uu tagero balaran ka helay barlankii somaliya iyo weliba shacabka somaliyeed kuwa joga gudaha dalka iyo weliba kuwa ku nool dalka dibasdisa kuwasii oo u arkay nuur cade in uu yahay shaqsi leh karti keni karan kala danbayn.

dhanka kale waxa logaga dhawaqay magalada asmara ee dalka ereteriya urur dibi xoratyna somaliya oo ay dhiseen rag ka tirsana maxkamadihii bur buray oo ay hormuud ka ahayeen gudomiyihi maxkamadaha shiik shariif shiikh axmed, kii shuurada shiikh xasan dahir aways iyoweliba qaar ka mid ah dowlada oo falagoobay.
besha calamka aya waxay isku dayday in ay wada hadalsiiso xukumda iyo weliba ururkana xiligi xukumadii cali geedi balse Ra’isulwasarihii horee ee somaliya Prof Cali Maxamed Gadi wax dheg ah uma jalaq siin oo waxa uu ka mer meray in uu wad hadal buxa la yesho.

nuur cade ayaa waxa uu bilabay sidii uu mar un ula hadli laha ragan mucaradka ah ee iyagu taageero balaran ku leh ugadaha shacabka waxana uu ku gulaystay in uu qayb ka mid ah ururka kala sixixdan heshiish inkastoo ururku uu u qaybsamay labo qaybood oo kala ah qaybta djabuti oo ahayd mesha ay ka socdeen wada hadalku iyo weliba qayb iyagu jogay xarunta ururka oo ahayd asmara waxana ka kid aha heshiiska in mucaradka la siiyo tiro barlaman oo dhan inta hada ay ak koobanyihin barlamanka hada jirta ee somaliya

shiikh shariif shiikh axmed oo aha gudomiyaha ururkani ayaa waxa uu tageeray heshiiskaaaaaa waxana uu shegay in uu diyaar u yahay wax walba oo lagu donayo in dib logu soo celiyo nabada dalka inkastoo uu ka xumaday saxiibkisa ay wada ahayeen dhowanihii danbee ee shiikh xasan dahir aways hadalka ka soo yeray shariifka.

wixii inta ka danbaysa shariifka waxa uu bilabay siidii uu mar un uga muqan laha masraxa siyasada somalia waxan uu geed gaban iyo geed dheerba u fulay sidii uu u helilaha jago waxana uu shariifkuu hadaladisa ku cel celin jiray xiligiii maxkamadaha in dalka lagu soo dulay galona haysato balse waxa uu isku bedelay in uu ku hadlo hadalo macan kuwasii oo farqi weyn u dhexeyo hadalada shariifka marka la is bar bar dhigo hada iyo markii hore waxa uu ku kala hadli jiray.

khilaaf balaran aya waxa uu soo kala dhexgalay mar labad masulintii ugu sareysay dowalada oo ugu horeyo madaxweyne yusuf,raisulwasare nuur cade iyo gudomiyaha barlamanka adan madoobe kasii oo noqday mid cirka isku shareeya iyagoo isku fahmiwayeey heshiiska kana kala bixiyey aragtiyo kala duwan,madaxweyne yusuf ayaa isaguu waxa uu u arkay in uu yahay heshiis an ahayn mid ku salaysan sharciga ahayna mid u qalma umada somaliyeed walow adan madoobe uu isagu tageeray heshiskaa uu nuur acde la saxiixday mucaradka.

mar kale ayeey besha calamku waxay isku dayday in ay xal u hesho khilafkan balse wa ay ku guldaraysatay in ay xal u hesho waxayna ugu danbaytii noqotay in uu cabdullahi yusuf oo aha madaxweynihii somaliya ooo isaga tago xilka kuna wareejiyeey gudomiyhii barlamanka shiikh adan maboobe oo noqday sii hayaha xilka madaxweynaha somaliya tan iyo inta madaxweyne laga soo doranayo.

waxay besha calamku u asteeyen in dorashadu ak dheceyso magaada djabuti ee dalka jabuuti masuuliyin badan ayaa isku soo sharaxay xilkani sidii ay u buxin lahayeen jagadan banana ee u bahan in la buxiyo wxaan ka mid aha raga ugu cansana nuur cade oo aha raisulsare,wiil uu dhalay madaxweynihii horee ee somaliya allaha u naxariistee Jalle Maxamed Siyaad Barre ,shiikh shariif shiikh axmed iyo weliba rag kale oo ku laha magac siyasada somaliya

barlamanka oo ka koban dowlada iyo garabka jabuuti oo tiradoodu garayso 550 aya waxa ay dortoon madaxweyne kasii oo buxuxinay jagadii uu baneyeey madaxweynihii horee ee somaliya cabdullhai yusuf waxana loo dortay wadadka ay reer galbeedu ku tilmameen qunyar socod ee shiikh shariif shiikh axmed.

shiikha waxa uu aha shaqsiyadka somaliyeed ee u arkayb in uu dalku galay gumaysi qobsadeena gaalo kasii oo had iyo jeerba saxafad u shegi jiray in ay dalka uga saridonan dagaal marna aney wax wada hadal ah aysan la geli donon waxa u ugu yeray daba dhilifka

” wax wadada hadal ahi lama geleyno bada dhilifka gaalad ila anu dalka jihaad uga saarno,dalkani wa dal muslim ah umana bahna gumaysi waxana ku dhaqaynaa shareecada islamka ” ayeey ahayeehen waxa shariifku kula hadlo umada somliyeed markuu uu la hadlayo.

balse waxa ay wax walba is bedelen marka uu uu qabtay xilka madaxweyne nimo waxana u shacabka kula hadlay mar labada.

”Waan sii wadaynaa dagaalka aan kula jirno kuwa nabada diiday, marnaba ma joojin doono dagaalka waxaana idin kaga baahan nahay in aad nagu taageertaan dhaqaaqaasi,”

“Marnaba ma laaban doono gacmaheena waqti kasta oo ay nagu qaadato, diyaar ayaana u nahay dagaalka in aan ku dhimano,argaagxiso aya dalka ka dagalameysaaaaa” ayuu intasi ku daray.

”lagama yabo in an dabad qadano ilaa inta ay jogan cidan shisheeye gudaha dalkena wan ak sari donaaaa ‘ wa hadalii shariifkaaaaaaaa

inta kuma aaysan koobin dagalkii ay wadeen kooxihii watay magcyada islaamkaa oo daagalka ka waday gudaha dalka oo uu ka mid aha shariifka maxadweynaha somaliya inta usan noqon madaxweyne,waxayna siiwadeen dagalkii ay horay ugu jireen iyaga oo sii laba jibaray iska cabintii ay wadeen,waxayn noqden kuwo sii kobcaya malinba malinta ka danbaysa wxayna dilal u geyseen masuuliyin ka tirsan xukumada iyo weliba dad wax garad ah waxana ka mid aha allaha u naxariistee wasirkii hore ee amniga Cumar xashi adan oo fal qarax ah lagu geystay bartamihi bishan magalada beledweyne ee gobalka hiraan.

yab iyo ama kaag ayeey ku noqotay qof walba o maqlay hadal ka soo yeray madaxweynaha somaliya shiikh shariif shiikh axmed oo aha in ay aduunka waydisteen cidan shisheye kuwasii oo ka celiya raga ku mucaraday shariif ee dagalka kulul kula jiraa dowlaad somaliya ee an awooda buran lahayn

“”alla shariifka hadalkaa maxaa uu ka wada sow ma ahan kii hada dhahayeey cidan shisheye uma bahna dalkani,mase waxa uu lehaya hadad heshay kursigan cidan u dalbo sidii ad ugu sii fadhin lahayd shacabkana wax kama gelin” ayeey shacabka somaliyeed meel walab oo ay jogan is dhafsadan.

dhab meyey ka ahayd waxa uu shariifku ku hadli jiray mise waxay ka ahayd dhalanteed waxa u shegayeyey umaad somaliyeed,mase laga yaba in uu shariif ku helo sumcad hadalkan ?

Maxamed Cabdi Salaad(xabeeb)

Xabeeb76@hotmail.com

Soomaaliya burburkii Dawladda ka dib belada ku habsatay heerar ayey soo kala martay, loolanka siyaasadduna laamo kala jaad ah ayuu yeeshay, hardanka loogu jiro Madaxtinimaduna waxay yeelatay midabyo kala caynba cayn ah, dagaaladuna waxay yeesheen magacyo kala duwan ujeedooyin kala jaad ah iyo aragtiyo kala fog.

Habtii dhacday, hardankii xigay, halaaggii la soo maray waxaa halaan jirin ka dhigay howda hadda socota iyo had(naf) jarridda aan cidna ka badbaadin cirroole iyo carruur, Culimo iyo Caammo, Wadaad iyo Waxgarad, Aqoonyahan iyo Afmaal, Wariye iyo Waayo arag, dhamman qaybaha bulshada waxay u si saf mareen ah oon kala aabo deyin.

Dadka waxaa soo maray dagaallo kala duwan kala adkaa qalafsanaa kalana dheeraa marka laga eego muddada ay socdeen, balse dagaalka imika ololayaa Dalka mid la mid ah ma soo marin saamayn intaas la egna kuma yeelan Dalka, haddaba waxaa su’aashu tahay muxuu kaga duwan yahay dagaalkani kuwii horay u dhici jiray? Maxayse saamayntiisu uga ballaaran tahay kuwii hore?.

Dagaaladii hore waxay u dhexayn jireen laba Beel ama laba qabqable, dagaalada dhacaa way koob naayeen marka laga eego qaybaha uu dhex marayo ama qolyaha uu u dhexeeyo, kama hadlayno wixii kama’ loo dilo ama madfac habow ahi ku dul habsado oo iyada qadheedu leh xisaabteeda iyo daba galkeeda, sidaa darteed dagaalku markuu dhacayo wuxuu ka dhacayaa aagag kooban xarumo go’an oon sidaa usii kala fogayn, taas ayaana yaraynaysa qasaaraha iyo dhibka ka dhalan kara, sidoo kale maadaama ay iyana koban tahay qolyaha ay dirirtu dhex marayso waxay meesha ka saaraysaa inta ka soo hartay, tusaale ahaan haddii dagaalku u dhexeeyo reer Qurac iyo reer Qansax reer Garas oo kale saamayn kuma yeelanayo iyo inta ka soo hartay, marka laga reebo kama’ qataf iyo wixii lagu qaldamo igamana ahan inaan qiil u samaynayo Dilka macna darrada ah basle waa tuusalayn waxa dhaca, haddaba tani waa muuqaal guud dagaaladii dhici jiray qaabka ay u dhici jireen burburkii Dawladda ka dib iyo ka horba.

Haddaba si ay usii caddaato kala duwanaanshaha dagaalada waxaa habboon inaan wax ka ogaanno qaab dhismeed Ururada dagaalamaya, xilliyada ay aas-aasmeen, sababta ay ku aas-aasmeen, hab fekerka ay ku dhaqmaan, iyo ajandaha ay damacsan yihiin inay fuliyaan ama yoolka ay tiigsanaayan? IWM.

Inta badan qormadaan waxaan xoogga ku saaraynna inaan soo bandhigno qaabka ay ku ankunmeen iyo hab fekerkooda maxaa yeelay labadaa ayaa ugu muhimsan, ogaanshaha labadaan waxay noo suura galinayaan inaan xukun saarno, sooyalka Muslimiinta waxaa uu soo maray heerar kala gaddisan laga soo baillaabo maalintii Nabi Maxamed geeriyooday ilaa maanta waxay heerar kaas kala qaateen midabyo kala duwan marka laga eego dhanka xorriyadda fekerka iyo soo bandhigiddeeda, heer aqqonta iyo mugga ay la egtahay ayna u dhaxayso maray heegada jogtay iyo maray dhulka ka hoos martay.

Haddaba heerarkaas waxaa ka mid ah heer loo yaqaan Xilliga Hoobashada (Casru al inxidaad) haddii ay eray bixintu saxan tahay, wuxuu ka dambeeyey markii Muslimiinta laga soo saaray Spain ( Andalos) ka horna ay dhacday Dawladdii reer Banuu Cabbaas, wixii xilligaa ka dambeeyey ayaa loo yaqaan Xilliga Hoobashada; waxaa hoobtay wax soorka Muslimiinta waxaa guray fekerkoodii oo aan haba yareetee wax hor-u- kac aan samayn, taas waxaa ka dhashay tiih iyo iska daba wareeg aan lahayn meel looga boxo iyo albaab afka la saaro si looga gudbo dhibkaan lagu jiro, waxaa xigay muddo ka dib ololayaashii reer galbeed ka gadaal markii ay ka soo farxasheen Dawladdii Cismaaniyiinta, dal kastana wuxuu nasiib u yeeshay inuu qayb ka noqdo dalladii gumaysiga ee reer yurub, Soomaaliya oo ku jirtay Dalalka ugu ayaanka darnaa waxaa loo kala qoqobay ilaa 5 qaybood.

Waxaa xigay xilli loo baxshay casrigii hor-u-kaca ama Iftiiminta (Enlightenment) oo ay hor boodayeen aqoon yahanno ka biya diidsanaa xaaladda lagu sugan yahay doonayana inuu dhoco isbedel iyo kuwo booqasho iyo socdaal ku tagay qaar ka mid ah wadamada galbeedka dunida ku yaal dabadeedna ay saamaysay nolosha meesha ka jirtay; haddii ay noqoto dhinac Xorriyadda, Fekerka, Siyaasadda, Ra’yiga, Rumaynta & Iimaanka(Caqiiada), Ururaynta, Hanashada Lahaansha (Milkiyadda)IWM, sidoo kale dhinaca Dhismaha, gaadiidka Dadwaynaha iyo Isgaarsiinta, taas oo marka la barbar dhigo Dunida Muslimka ay eheed kaaf iyo kala dheeri iyo waxaan maanku ku soo dhecayn!.

Sidii horaba taariiqda Muslimka usoo martay waxaa la kala maray laba waddo si loo kaabo jabka jira ama loo buuxiyo qabyonida; qolo waxay xoogga saartay Aqliga Garaadka halka qoloda kalana ku dhageen Xarfo iyo erayo iyagoo ku dul barooranaya burburki Dawladdii Beelaha (Khilaadii), waa la is jiiray waa tii Murtida dhahaysay: ”Maan Rag waa Mudac af oo kale” waxaa la soo ban dhigay aragtiyo kala gadisan oo lagu maaraynayo Dawladda Carsiga ah Modern State, Casriyeyntaa wax barahsada iyo Manaahijtaba, ka faa’iiday sashada hor-u-marka reer galbeedka dhinacyada nolosha oo dhan, taas waxaa caqabad ku noqday hor istagay rag isku sheegayo Wadaaddo kuna andacoonaya inay daafacayaan Diinta Islaamka iyo dhaqanka Suuban maadama ay yihiin u qayb sanayaasha arrintaas.

Aan dib ugu laabanno dulucda qormada, Soomaaliya marka ay is jiir yadaan dhacayaan warba uma hayso mar waxay ku howlaneed sidii ay ugu bixi leheed gacanta gumaysiga marna waxay la kacaa kufaysay hagidda Dawladda dhalatay ee Muluqda ah iyo sidii loo daadihin lahaa, balse waxay uga gaddisneed arintaan in Soomaaliya ay xilligaas la kulmin wixii ka dhacay Dalal badan oo Muslim ahaa, waxaana Soomaaliya ka sura galay inay ka hirgalaan arigtiyo kala duwan ayna ugu dambaysay tii Hanti Wadagga ee uu la yimid Kacaankii Luggooyo wax adagna ma noqon inay kala maagaan wixii laga soo kororsaday reer galbeedka iyo wixii markaas yaallaay ama la haystay, waxaaba la isku dayey sidii lagu mataanayn lahaa ama loo midayn lahaa si usan u dhicin iska hor imaad keena waxba socon maayaan way jirtay in diidmo laga muujiyey siiba Dadka qaar.

Soomaaliya iyada ayaa balaayada lugaheeda ku doonatay waxayna ku biirtay Ururka Jaamcadda Carabta, halkaas Carabtu waxay si kasta isugu howshay in Soomaaliya la Carabeeyo lagana sameeyo dhalan rog mashruucaan oo ahaa mid loo diyaarshay Dalalka: Algeria, Mauritania, Sudan iyo Soomaaliya, waxaa muuqata inuu Dalalkaas si xoog leh uga hirgalay balse uu ka hana qaadi waayey Soomaaliya xilligii Dawladdu jirtay oo ay hor istaagtay, haddaba burburkii ka dib waxaa Dalka soo galay Hay’ado Shisheeye oo ku gabanayey magaca Islaamka iyo inay wadaan gargaar waxayna hawshooda aheed sidii ay u badali lahayeen Maskaxda Soomaalida, taa ood mooddo inay ku guulaysteen sababtoo ah waxaa kuu muuqanaya ruux dilaya Walaalkiis haddana ku dhahaya Ilaahay ayaan ugu dhawaanayaa!, waxaan iyo waxa la midka ah waxay qayb ka yihiin faa’iidooyinkii Hay’adaha Carabta ee Islaamka faafinayey Islaamkoodiina wuxuu noqday dil, qaarijin, miinayn, miidaamin, iyo gaalaysiin!, haddaba suntaa Carabta laga soo dhoofiyey ayaa aas-aad u ah Ururada Diiniga ah ee ka jira Soomaaliya.

Soomaaliya way jirtay isku dayo dhowr ahaa oo ay Ururada Diinigaa ku doonayeen inay maamulka qabtaan ama ayba Maamulaan Degmooyin ama Gobollada qaar sida: Bari, Gedo, Kismaayo, Marka caddey, iyo Muqdisha oo dhaxtaal ah, wuxuu maamulkoodu si toos ah uga hirgalay Bari iyo Gedo, oo labadaba xoog looga saary iyagoo firxanaya, markii ay gacanta ku dhigeenna Maamulka waxay hor joojsadeen wax walba oo mabad’ooda ka duwan waxay reebeen in la sameeyo wa aysan raalli ka ahayn waxay ku soo rogeen hab dhaqanka iyaga cajab galiya: ”Fad ama ha Fadin waa lagu Fadsiin”, waxay hirgaliyeen dhaqan adag Dadkii ayey caburiyeen waxayna ku qasbeen waxaysan rabin, Culimada sooyaalka (Taariiqdu) waxay ku leeyihiin Taariiqdu way soo noqnoqataa!, mar kale ayaa iyagoo habqan ah laga saaray Muqdisha ka dib 6 bil oo ay Maamulayeen illeen Doqoni Dibar kama dharagto!, daqoni waa wax ma garatee isma oron meeshii aad shalay ka qaladeen maanta ka saxa, Ninna Caadadii kama tago, Mukulaalna Madax Doolli kama Xajisee meshii ayey ka miisen: Shaneemadaan xir, Cayaar lama daawan karo, Hees lama dhagaysan karo, Photadaan albaabada isugu dhufo, Studiyahaan qalabkiisa Burburi, jaadkaan Gub IWM, waa dad aan wadan aqli shaqaynaya iyo maan kooba dhacdooyinka adduunka iyo sooyaalka dunida, meeshii ratigu maanta kaaga dheelliyo waa inuusan barrina kaaga dheellin, meeshii maanta lugtu kaaga aaryo baxdo waa inaysan barrina kaaga barjarin.

Urur Diimeedyadu waxay caadaysteen Dalka kasta oo ka curtaan inay u hor seedaan halaag iyo ba’ ayna ku daadshaan dhiigga Muwaadiniinta iyagoo adeegsanaya Waddooyin kala duwan ayna qaarijiyaan aqoon yahanada iyo mufakiriinta bal tusaalooyin aan ka bixinno: Ururka Walaalaha Muslimiinta ( Al Ikhwaan Al muslimiin) wuxuu ka dhisan yahay Dalalka: Masar, Ciraq, Urdon, Suriya, Lubnan, Falasdin, Sudan iyo Soomaaliya uu soo galay daba yaaqadii Sagaasha maadkii ka urur ahaan feker ahaan ugama jeedo, bal u firso Dunida muslimka marka laga rebo Wadamada Afrika waxaa hareeyey dilal qaraxyo iyo dhirqoollo dilal gaadmo ah.

Soomaaliya haddaan dib ugu laabanno maadaama uu yahay dal aan Dawlad ka jirin waxaa ka hir galay mashruuucii ahaa Al Islaam huwa Al xallo, waxaana hir galiyey dad aan garanayn ujeedka looga jeedo oraahdaa sida ay ku baxday iyo waxa dhaliyey!, waxaa la dhisay Maxkamadyo beeleedyo ku adeegta magaca Diinta fuliyo xukunno sidii Cali dheere ka falay Waqooyiga Muqdisha, waxaa xigay si is daba joog ahana looga fuliyey koofurka Muqdisho kuwa kale, waxay waayuhu is rog rogaamba waxaa dhacay dagaalkii 18-kii February 2006-dii u dhexeeyey Maxkamadaha iyo Ururkii la dagaalanka Argagixida iyo soo celinta Nabadda oo ay ku bahoobeen inta badan qabqablayaasha Muqdisho, waxaa xigay in laga gacan roonaaday Qabqablayashii xukunkiina uu u gacan galay Wadaadadii sidii aan soo shegnay waxay ku dhaqaaqeen howshoodii waxay meesha ka sareen wixii iyaga ka soo haray inkireen jiritaankooda, waa la yaab!, Xabashidii ayaa iyana cagta marisay, Xabashidii way baxday dagaal lagu hoobtay ka dib, Dalkii waxaa loo doortay ninkii ay shalay lahaayeen: Baayacnaa Amiiranaa iyo Amiirul Mu’miniin IWM, isagana sheedda ayaa laga saaray waa la gaalaysiiyey dabcan Sh. Shrariif iyo Mellas waa isku mid; midna waa gaal (Mellas) Caddaysina midna waa Murtad(Shariif) gaalo u adeeg ah laga yaabee inuu daran yahay Murtadku waa sida ay aaminsan yihiine!!!.

ururda Diiniga waxay Cadow ku yihiin: Dawlad Casri ah (Modern State) waxay rabaan Qabyaaladii Quraysh inay dib usoo celiyaan ama xukun marooqsigii carabta ama Turkiga ogaal iyo ogaal la’aan, ma doonayaan Dawlad ku dhisan Qaanuun Doorasho Codayn ay kala saaran yihiin Hay’adaha: xukun dajinta/ xeer dhigista(Barlamaanka) fulinta (Wasiirada) iyo Garsoorka( Maxkamadaha), waxay rabaan inuu waxa dhan Wadaadku wada xayuubsado uusan cidna u aabo yeelin, waxay cadow ku yihiin kala duwanaanshaha haddaad khilaafto ood la timaaddo aragti tooda ka duwan waxaad tahay gaal murtad ah waana hubka ay adeegsadaan si ay qofka uga taqalusaan ama u sharaf dilaan si uu u noqdo fongor waa tan ugu sahlan ee ugu yar hadiiba aan la dilin!.

Ururada Diinigaa hubkooda waa gaalaysiin marka hore waa in sheedda lagaa dhigaa Diinta bannaankana lagaaga baxshaa, xerada lagaa saaraa waxay gabbaad ka dhigtaan Diinta waxay gaadiid ka dhigtaan Difaaca Diinta-oo beena- waxay caadysteen qofkii soo bandhigo aragti khilaafsan ha ku saabsanaato Diinta ama habka loo maaraynayo guud ahaan nolosha inay dhahaan waa Murtad Diinta ka laabtay sidii ku dhacday Dr: Ibrahim Dasuqi ka gadaal markuu ka hadlay arrimo ku saabsan Dumarka, mma Dilkii loo gaystay Marxuum C/qaadir yaxye.

Ururada Dinigaa waxay la mid yihiin Geedka loo yaqaan kaligi nooloaha ama Geed Yauudka Dadka qaarkii u yaqaanno; Geedkaasi lagama yaabo in geedo kale ka soo hoo dhashaan ama ka soo hoos baaxan sidoo kale mirtiisa meeshi ay ku dhacdo fud ayey ka soo leedahay si sahalan ayuuna ku soo baxaa wuxuuna baxaa abaar iyo aaran, waxay Geedka kaligi noolaha kala mid yihiin inaan lala noolaan karin oo aysan ogalayn kala duwanaansho qaabka ay rabto ha ahaatee, sidoo kale waxay u tarmayaan si aan caadi ahayn iyagoo si fudud u faafa, bal u fiirso shalay: Midowga Maxkmadaha maanta: Al-shabaab, Al-mujaahidiin, Al-muhaajiriin, Jabhadda Islaamiga ee Jihaadka, Xizbu Al-islaam IWM kuwo kalana jidka ayey ku soo jiraan, waxay kale oo la mid yihiin Cudurka Kansarka oo ay adag tahay sida loola tacaalo oo looga bogsado mararka qaarna keenta in qofla xibin laga gooyo, sidoo kale haddaan bulshada laga dabar goyn oon sida xibintaas loo jarin way adkaan inay bulshada kula noolaadaan nolol caadi ah oon lahayn hordan iyo iska hor imaad.

Ururuda Diinigaa wa cadowga Bani aadamka, Cadowga Hor-u-marka, Cadowga Ilbaxnimada, Cadowga Iftiiminta( Enlightenment), cadowga Xuquuqda Aadanaha, Cadowga Xorriyadda, Cadowga Fekerka, Cadowga Aqliga, Cdowga hal abuurka, Cadowga kala duwanaanshaha.

Bani Aadamka waxay Cadow ugu yihiin waa Dadaan raalli ka ahayn noloshaada iyo jiritaankaaga iyagoo ku soo gambanaya sheekooyin ay iska dhaadhiciyeen ku xadgudubka qofka Naftiisa (Murtad) iyo Maalkiisa (Qaniimo), hor-u-marka waxay Cadow ugu yihiin inay hor taagan yihiin qofkii uu ka dhalan lahaa iyo sababtii keeni lahayd ee ah kala duwanaansho, Feker xor ah, oon cidna ka haybaysanayn iyo Aqli furan oo ku shaqaynaya inuu wax iftiimiyo, waxay Cadow ku yihiin Ilbaxnimada marka ay burburinayaan Xabaalaha la dhisay qarni ka hor; qaab dhismeedka wuxu muujinayaa ilbaxnimo dhismeed, marka la burburiyo agabka iyo kaydka Studio Alfaqi waxay tahay burburin ilbaxnimada carsiga ah iyo qalabkii lagu kaydin lahaa, waxay cadow ku yihiin Iftiiminta(Enlightenment) oo ah in la helo hillinno cusub oo ka duwan qaab fekerkii hore iyo habki loo maarayn jiray nolosha iyaguse waxay dul daagan araahdan ah:(Umuddaani ku hagaagi mayso ilaa waxay kuwii hore ku hagaageen ma ahane!), Xorriyadda waxay Codaw ugu yihiin inaysan aamin sanayn wixii aas-aas u ahba Xorriyadda haddayba taagan tahay TV aan Aljazeera ahayn lama daawan karo, Aqligii waa dabooleen, Fekerkii waa hor istaageen, dhagigii waa awdeen, oo laxan laran iyo cod hallaasi ah way diideen, Afkii way sharooteeyeen Qalinkii way beegsadeen indhihiina way dabooleen , hal baq oo dacayaddooda faafisa ayey soo reebeen, Hal-abuurka ulama jeedo maansayanka Gabyaaga balse waxaan ula jeedaa inta kale ee wax hal abuurta ee wax cusub keenta ha ku saab saanaato Feker iyo Aqli ama Cilmi iyo Tijaabo, kal duwanaanshaha waxay Cadow ugu yihiin inaysan ogolayn marnaba qof iyaga kaga gadisan aqragtida, Fekerka iyo Ra’yiga, kuma sii jirto haddii arintu la xiriirtu Iimaan iyo Caqiido ama Diin!, Xaquuqda Aadanaha waxay Cadow ugu yihiin in qofka loo dilayo ama loo cuur yaaminayo wax aan macno lahayn oo aad u liita bal u fiirso dhacdooyinkii ka kala dhacay Baydhabo iyo Kismaayo; waa tan horee waxay ahady dil, maxa loo dilay? Salaadda hadda duko!, waaba yaabe maxaa Salaadihiisa ka galay?!, ma waxaa loo xil saaray inay tirokoob ku sameeyaan inta dukata iyo inta aan dukan?, tan labaad waxay eheed sida ay dheheen; ninbaa wuxuu xaday dhandad lagu qiimeeyey 90$ shanddaa darteed ayaana gacanta looga gooyey iyadoo la leeyahay xadbaa la fulinayaa!, waabe su’aale yaa u xil saaray xilkaan oo amar ku siiyey inay muwaadinkaa cuur yaamiyaan?!, mashaqo waa tanoo kale, labadaan tusaale arinta kuma koobna ee xad gudubyada ay maalin walba ku sameeyaan Xuquuq Aadanaha ayaan tiro koob lahayn.

Aan ku soo afmeero Ururada Diiniga falalka waxashnida argagaxa iyo arxan darrada xaggee kaga timid?, Su’aal adag dabcan jawaabtuna way adag tahay; waxay kaga timid Fekerka ay aaminsan yihiin ee Diinigaa ayaan sidaan dhigayo inaanba la muujin Naxariis Jileec iyo dhimrin: In jidka lagu cariisho gidaarkana lagu riixo Gaalada, oon la salaamin Bidciga waxna lagu darsan lala wadaagin, Jihaadku waa udub dhexeedka Islaamka sidaa darteed had iyo jeer waa in dhiiggu qul qulaa, hir galinta shareecada waxay u baahan tahay inaad ka billawdo Qaraabadaada haddaba waa inaad iyaga marka hore ku jihaadda sidii dagaalkii Uxud!, Dumarka wa Cawro waa maangaabyo( Naaqisaatul Caqli wa diin) waa ilaha Fisqiga sidaa darteed waa in iyada qolku lagu xiraa!, Filimka Sawirka waa xaaraan, Barashada Luqadaah Qalaad waa xaaraan (Ilaahay ma wuxuu kuu abuuray inaad Af qalaad barato?!), marka laga reebo Carabiga oon ahayn Af qalaad ahna Luqadda Islaamka Qiyaamahana Lagu ahdli doono!, Cilmiga waa xaaraan iyo wax walba oo keenaya ilbaxnimo, lama soo koobi karo Ururuda Diinigaa waxa ay aaminsan yihiin balse tusaalooyinkaa xanuunka badan nooga filan, maxaa yeelay dhamman waxay xad gudub ku yihiin: Nolosha, Xorriyadda, Fekerka, kala duwanaanshaha, oo dhamman ah wax Dasaatiirtu ay dammaanad qaadday qofkuna xaq u leeyahay inuu helo, meeshay tagaan hoogbaa ka curta, dhulkay dagaan nabaad guur baa ku dhaca, deegaanka ay tagaan balowgiisa ayaa baxa, magaalada ay taagan mugdi bay ku hoyataa, Wadanka ay joogan walaahow kama dhammaado, Dalka ay ku sugan yihiin dabayl caafimaad ma marto, waa horseedka hoogga, waa horyaalka hiifka iyo nacayba, waa daalimiin aan daalayn, waa gayfanayaal aan gam’ayn!,

Millad (diin) ku dhiiglayaal!, Meerisn (Aayad) ku dhiiglayaal!, Masjid ku dhiiglayaal!, Mawlac ku dhiiglayaal!, iyo Xadiis ku dhiiglayaal!.

Dhammad.

Bashiir. M. Xersi

brdiraac@hotmail.com

Muqdisho, Somalia (Buruc Online) Waxaa sii kordhay qasaaraha uu geystay dagaal xoogan oo galabta ka dhacay degmda Kaaraan ee gobolka Banaadir kaasoo u dhaxeeyay ciidamada dowladda & Kooxaha ka soo horjeeda

Eeg Caruur Yar yar Oo Lagu Xasuuqay Magaalada Muqdisho Maanta

Inta la ogyahay 15 ruux oo rayid ah ayaa ku geeriyootay dagaaladii ka dhacay degmada Kaaraan ee gobolka Banaadir kuwaasi oo madaafiici lagu xasuuqay

Halkaan Ka Daawo Cunug Yar Oo Madfac Lagu Dhuftay , Xasuuqa Shacabka Ee Amisom

Ilaa 12 ka mid ah dadka dhintay ayaa waxaa ay ku geeriyoodeen Gudaha Masaajid ku yaala Degmada Kaaraan halkaasi oo ay ku dhiceen labo madfac oo isku xig xiga, waxaana dadka halkaasi ku geeriyooday ka mid ahaa Aabe iyo Labo caruur ah oo uu dhalay, Sidoo kale waxa halka ku dhaawacmay ugu yaran 5qof oo iyaguna ka mid aha dadkii masaajidka ku cibadeysanayey

Halkaan Ka Eeg Dumar Iyo Caruur Meyd Ah Oo Lagu Xasuuqay Madaafiicda Ka Socota Muqdisho

Sidoo kale 3 qofood ayaa waxaa ay ku dhimatay Xaafadda Jabuuti ee isla degmadaasi Kaaraan kadib markii iyana uu ku dulhabsaday Madaafiic ka mid aheyd kuwii la is weydarsanayay

Caruur Yar Yar Oo Woda Meyd Qof Somali Ah Oo Ka Mid Ah Dadka La Xasuuqay

Guud ahaan markii la isku geeyo dadkii ku geeriyooday dagaaladii maanta ka dhacay Magaalada Muqdisho ayaa waxaa ay gaarayaan in ka badan 45 qofood oo rayid ah iyadoo dhaawacuna uu soo caga cageynayo in ka badan 100 qofood

Meyd Qof Somali Ah Oo Dhex Yaala Meel Duur Ah kadib Markii Madfac Lagu Dhuftay

Dagaalka Muqdisho ayaa la aqoon goorta u joogsan doono iyada oo shacabkii soomaaliyeed halkaasi dhiigisa loga dhigtay mid iska caadi ah

Maamul Goboleedka Puntland ayaa cambaareynu jeediyey maraakiibta shisheeyey ee kalluumeysiga sharci darada ka wada xeebaha dalka iyadoo ay joogaan maraakiib caalami ah oo kuwa dagaalka.

Wasiirka Kalluumeysiga iyo Kheyraadka badda ee Puntland Dr. Maxamed Yuusuf Aadan ayaa si gaar ah ugu eedeeyey dalka Yemen in maraakiibtiisa ay ku jiraan kuwa boobka ku haya xeebaha Soomaaliya iyagoo taasi ugu soo dugaalaya sharci darada ka jirta dalka xilligan. 

Wasiirka oo xaley ka qeybgaley xaflada sanad guurada 8aad ee aas aaska SBC ayaa waxaa uu si kulul ugu eedeeyey in wadamada deriska oo ay Yemen ugu horeyso ay u soo dhigteen inay boobaan hantida badda ee ummada Soomaaliyeed ,isagoo nasiib daro ku tilmaamay inuusan jirin nidaam weyn oo dowladeed oo la xisaabtama.

Dr. Maxamed Yuusuf waxaa uu xusay in maraakiibta dagaalka ee taagan xeebaha dalka aaney waxba ka qabaneyn maraakiibta dhacaya kheyraadka dalka, oo ay ku fiirsanayaan. 

Maamulka Puntland ayuu wasiirku sheegay inuu qaadey tallaabooyin badan oo arimahaasi lagu hor joogsanayo laakiin aaney weli joojin boobka lagu hayo xeebaha Soomaaliyeed.

Maraakiib badan ayaa horey loo sheegay inay ku jiraan xeebaha ku dhow Puntland kuwaasi oo badankood ka yimaada dalka Yemen, isla markaana si sharci daro ah u xaalufiniya xeebaha dalka xilligan adag.

Kalluumeysatada Yemen ayaa la sheegaa inay xiriir kalluumeysi la leeyihiin dhinaca Puntland laakiin maraakiibta waaweyn ee ka timaada Yemen ma laha sharci  ay ku kalluumeystaan.

Hadalka wasiirka waa kii ugu horeeyey ee noociisa ah oo uu shaaca ka qaado wasiir ka tirsan golaha xukuumada Puntland

Dr Maxamed Yasiin Daahir (Boob) ayaa 8 Bishan ku geeriyoday Shil gaari degaanka u dhaxeya Xidda Iyo Waciye , Allaah ha u naxariiste Dhakhatarka ayaa ka mid aha dhakhtirta ugu waweyn Degaanada Puntland

Dr Boob ayaa sii heer qaran ah logu aasay magaalada Bosaso shalay gelinkii dambe, iyada oo Aaskiisa aay ka qeyb galeen boqolaal dadweyne ah

Haddaba Anaga oo kala ah dadka hoos ku xusan waxan tacsi Tiiranyo leh u Direyna Eheladii iyo Qoyskii U Ka Geeriyooday Dr Maxamed Yasiin Allaah ha u naxariiste,

Magacyada Tacsida Diiraya

Suldaan Maxamed Cali Caraale (Somalia)

Bootaan Barre Samantar (Holland)

Cabdiraxmaan maxmuud yusuf iyo qoyskiisa(Danmark)

Faarax cayr iyo qoyskiisa (Danmark)

Mursal Cali aadan iyo qoyskiisa(Danmark)

Cabdullahi cabdiraxmaan maxmuud(Danmark)

Yasiin cabdiraxmaan maxmuud(Danmark)

Axmed cabdiraxmaan maxmuud(Danmark)

Xasan cabdiraxmaan maxmuud(Danmark)

C/rashid maxamuud Yusuf (UK)

Canab maxmuud yusuf(Danmark)

Maxmed bootaan barre (Holland)

Saharo xasan saciid (Holland)

Maxamed Cumar Faatax (Somalia)

Maxmed xasan saciid (Sweden)

maxamed bashiir maxmed(Sweden)

Cali Yusuf (Yemen)

Abshir maxmed barre(Sweden)

Cabdalla xasan saciid(Sweden)

Saciid xasan saciid(Sweden)

Camale cumar faatax (UK)

Cabdirisaaq caynab (UK)

Maxmuud cabdirisaaq barre(UK)

Faysal cabdirisaaq barre(UK)

Cabdiraxmaan xayir(UK)

Nuur cabdirisaaq barre(UK)

Cusmaan cabdirisaaq barre(UK)

Bashiir maxmed barre(UK)

Nimco maxmuud yusuf iyo qoyskeeda(UK)

Safiyo maxmuud yusuf iyo qoyskeeda(UK)

Cali Aaden Ciise (Somalia)

C/risaaq Maxamuud Yuusuf (Dubai)

Maxamuud Maxamed Barre (Dubai)

Maxamed Cabdi Barre (Dubai)

Dharaar Shabeele (Yemen)

Maxmed cali Aadan(USA)

Saciid yusuf faatax(USA)

Cusmaan Barre (Faarax)

Cabdirashiid xayir(USA)

Maxmed cabdirisaaq barre(USA)

Maxmuud axmed maxmuud(USA)

Saciid cadirisaaq barre(USA)

Yusuf axmed maxmuud(USA)

Faadum caynab(USA)

Hodan nuur qodax(USA)

Yusuf Cali Aden (Somalia)

Faaduma axmed maxmuud (USA)

Yaasmiin axmed maxmuud(USA)

Nasro maxmuud yusuf (Jarmalka)

Aamina maxmuud yusuf(Jarmalk)

Marxuum Maxamed Yasiin Daahir (Boob) Allah ha u naxariistee, waxa uu ahaa Dhakhtar aad looga yaqaan Somaliya, gaar ahaan Gobolada Woqooyi Bari ee Somaliya

Allah ha u naxariisto marxuumka, ehelkana samir iyo iimaan Allaah ha Ka siiyo Amiiiiiin

Sidoo Kale Dhamaan Bahda Buruc News Waxan Tacsi taas la mid ah u direyna qoyska iyo Ehelada iyo Ummada U Ka geeriyooday Dr Boob waxana lenahay Illaahay Samir iyo Iiman ha Inaga wada Siiyo Dhamaanteen

Amiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiin

Walaal ku Soo Dhowoow Hooyga Wararka ee Buruc Online Aad ayaan Ugu Faraxsan Ahay Inaad Soo Booqato Buruc Online

Insha Allaah Blog Buruc Online Waxan ku Soo Bandhigi Doona Arrimaha qosolka leh iyo waliba wararka dalka Iyo Dibada oo calaami ah

Wixii intaa dheer kala soo xiriir maamulaha Guud

Yaxye Ciise Cadde

E-Mail Burucnews@hotmail.com